Dalili za Kumpenda Mtume Muhammad ﷺ
Kumpenda Mtume, ﷺ, ni zaidi ya maneno tu – ni mfumo kamili wa maisha unaopata mizizi yake katika kufuata mfano wake, kuthamini kumbukumbu yake, na kuoanisha matendo ya mtu na mwongozo wa Qur’an.
Katika makala haya, tutaangazia dalili sita zilizo wazi zinazoashiria kuwa mtu anampenda kweli Mtume Muhammad, ﷺ. Kila dalili imejikita katika mafundisho ya Uislamu na kuelezewa kupitia aya za Qur’an, Hadithi, na maneno ya maswahaba watukufu.
1. Kufuata Sunnah na Kushikamana na Mwongozo Wake
Mtu anayempenda Mtume, ﷺ, huonyesha upendo huu kwa kufuata Sunnah yake na kubaki imara katika mwongozo wake. Upendo huu hujidhihirisha katika matendo na chaguzi za kila siku zinazoakisi mfano wa Mtume.
Allah anawakumbusha waumini katika Qur’an:
قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ
“Sema: Ikiwa nyinyi mnampenda Allah basi nifuateni mimi, Allah atakupendeni na atakufutieni dhambi zenu.” [Surah Aal Imran 3:31]
Aya hii inaweka msisitizo wazi juu ya uhusiano kati ya kumpenda Allah na Mtume Wake. Inafundisha kwamba kumpenda Allah kunahitaji kumtii Mtume Wake. Kujitolea kufuata Sunnah si jambo la kawaida; ni alama muhimu ya upendo wa mtu kwa Mtume ﷺ.
2. Kumkumbuka kwa Wingi na Hamu ya Kumuona
Dalili nyingine ya upendo wa kweli kwa Mtume ﷺ, ni kumtaja jina lake mara kwa mara na kuwa na hamu ya dhati ya kumuona. Upendo huu unapita zaidi ya usemi wa maneno tu, unafikia kiwango ambacho mtu yuko tayari kujitolea mali na mambo ya kidunia kwa ajili tu ya fursa ya kushuhudia uwepo wake.
Imam Muslim amepokea Hadithi katika Sahih yake ambapo Mtume ﷺ alisema:
من أَشَدِّ أُمَّتي حُبًّا لي ناسٌ يكونُونَ بَعْدِي ، يَوَدُّ أحدُهُمْ لَوْ يُعْطِي أَهْلهُ ومالهُ بِأنْ يَرَانِيَ
“Watu watakaokuwa na mapenzi makubwa zaidi kwangu ni wale watakaokuja baada yangu, ambao mmoja wao atatamani kutoa familia yake na mali yake yote ili apate fursa ya kuniona.” [Sahih Muslim 2832]
Kauli hii inaonyesha kuwa kina cha upendo kwa Mtume, ﷺ, hakipimwi kwa maneno matupu, bali kwa utayari wa kuacha faida za kidunia. Kumkumbuka kila mara na kutamani kumuona hutumika kama ushahidi wa upendo huu wa dhati.
3. Kujifunza na Kuitekeleza Qur’an
Kiashiria cha tatu cha kumpenda Mtume, ﷺ, ni kujitolea kujifunza Qur’an, kutekeleza mafundisho yake, na kujipamba na adabu zake. Kitendo cha kuisoma Qur’an kimefungamana na kumpenda Allah na Mtume Wake. Kama alivyosema swahaba mtukufu, Abdullah ibn Mas’ud, mtu asijiulize mwenyewe ikiwa anampenda Mtume ﷺ, bali aangalie matendo yake. Alielezea wazo hilo kama ifuatavyo:
“Ikiwa anaipenda Qur’an, basi anampenda Allah na Mtume Wake.” [Al-Muʿjam al-Kabīr 8657]
Hii inamaanisha ikiwa mtu anaipenda Qur’an na anafuata mafundisho yake, inafuata moja kwa moja kwamba anampenda Allah na Mtume Wake. Mchakato wa kujifunza na kutekeleza hauhusishi tu kuelewa maneno ya Qur’an bali pia kuingiza tabia na adabu zake katika maisha ya kila siku. Kujitolea huku ni ishara wazi ya upendo wa mtu kwa Mtume ﷺ, kwani kunaakisi kushikamana na mwongozo kamili aliouleta.
4. Kuwapenda Wale Aliowapenda Mtume na Kuyachukia Anayoyachukia
Alama ya wazi ya kumpenda Mtume ﷺ, ipo katika watu anaoshirikiana nao na yale anayoyahifadhi moyoni. Mtume ﷺ alifundisha kuwa imani ya kweli inaakisiwa katika upendo wa mtu kwa watu wema. Alisema katika Hadithi iliyopokewa katika Sahih Muslim:
حُبُّ الأنصارِ آيةُ الإيمانِ ، و بُغضُ الأنصارِ آيةُ المنافقِ
“Dalili ya imani ya kweli ni kuwapenda Ansar, na dalili ya unafiki ni kuwachukia.” [Sahih al-Bukhari 17]
Fundisho hili linawahimiza waumini kuoanisha mapenzi yao na wale ambao Mtume ﷺ aliwapenda, na kujiweka mbali na wale aliowachukia. Uhusiano na maswahaba wa Mtume ni ushuhuda hai wa kujitolea kwa mtu katika njia yake.
5. Kuepuka Kuvuka Mipaka Katika Kumtukuza Mtume
Dalili nyingine ya kumpenda Mtume ﷺ, ni kudumisha mtazamo wa usawa juu ya hadhi yake. Mtume ﷺ, alisisitiza kuwa cheo chake kisipunguzwe wala kisikuzwe kupita kiasi. Alisema:
يا أيُّها الناسُ، لا تَرْفَعُونِي فَوْقَ قَدْرِي
“Enyi Watu, msinipandishe daraja zaidi ya hadhi yangu.” [Mustadrak al-Ḥākim 4825]
Alifafanua zaidi msimamo wake kwa kuwakumbusha waumini:
أنا محمَّدُ بنُ عبدِ اللَّهِ ورسولُه، فَقُولُوا عَبْدُ اللهِ وَرَسُولُهُ
“Mimi si lolote ila ni mja Wake. Basi semeni: Mja wa Allah na Mtume Wake.” [Sahih al-Bukhari 3445]
Ukumbusho huu unasaidia kuweka upendo kwa Mtume ﷺ, katika ufahamu sahihi. Kumpandisha cheo zaidi ya hadhi aliyojiwekea mwenyewe, kwa kumpa sifa za uungu au kupuuza unyenyekevu wake – hakuakisi upendo wa kweli. Vilevile, kudharau hadhi yake pia hakuonyeshi heshima ipasavyo. Mtazamo wa usawa, usio na kuzidisha wala kupunguza, ndio njia sahihi ya kuonyesha upendo kwake.
6. Kujiepusha na Uzushi (Bida’ah) na Matamanio
Dalili ya sita ya kumpenda Mtume, ﷺ, inahusisha kujitolea kuepuka uzushi na kufuata matamanio ya kibinafsi yanayokengeuka kutoka kwenye mafundisho yake yaliyothibiti. Msisitizo ni kufuata yale yaliyoamrishwa badala ya kuanzisha mambo mapya yanayoweza kupotosha ujumbe.
Kama ʿAbdullāh ibn Masʿūd alivyoshauri juu ya jambo hili:
“Fuateni na msizue; hakika mmetoshelezwa (na mwongozo).” [Al-Muʿjam al-Kabīr 8770]
Mtazamo huu unahitaji unyenyekevu na utayari wa kushikamana na mwongozo bila kuongeza au kupunguza kutoka kwenye matendo halisi. Kuepuka uzushi kunahakikisha kwamba upendo kwa Mtume ﷺ unaonyeshwa kupitia kushikamana na dalili na mafundisho na sio uzushi.
Hitimisho
Ikiwa unahisi dalili hizi ndani yako, ikiwa unafuata mwongozo wa Mtume mara kwa mara, unamkumbuka mara nyingi, unajitahidi kutekeleza Qur’an katika maisha yako, unaoanisha mapenzi yako na mapendeleo yake, unadumisha mtazamo wa usawa juu ya cheo chake, na unaepuka uzushi, basi una msingi imara wa kudai kwamba unampenda Mtume ﷺ.
